Ιχνηλατώντας τα χνάρια των θεών

Συμπληρώθηκαν φέτος εκατό χρόνια από την ημέρα (2 Αυγούστου 1913) κατά την οποία ο κυνηγός Χρήστος Κάκαλος μαζί με τους Ελβετούς Φρεντερίκ Μπουασονά και Ντανιέλ Μπο-Μποβί πάτησαν την υψηλότερη κορυφή του μυθικού βουνού, τον Μύτικα. Η αλήθεια είναι πως δεν υπάρχουν πολλά λόγια ώστε να περιγράψει κανείς τόσο το θέαμα που αντίκρισαν οι συγκεκριμένοι άνθρωποι όσο και τα συναισθήματα που νιώθει οποιοσδήποτε ανεβαίνει στον Όλυμπο. Ακόμα και οι φωτογραφίες είναι δύσκολο να αποτυπώσουν το ακαταμάχητο μεγαλείο της φύσης, το οποίο συναντήσαμε κατά την ανάβασή μας στο βουνό των θεών, το σαββατοκύριακο 27 και 28 Ιουλίου.

Με γεμάτες τσάντες και οπλισμένοι με τεράστια θέληση, αφήσαμε τον καύσωνα της πόλης για να ζήσουμε κάτι που έμελλε να είναι μοναδικό. Παρκάραμε το αυτοκίνητο στο 13^ο χμ της διαδρομής από το Λιτόχωρο για τα Πριόνια, στη θέση «Γκορτσιά» (1.120 μ.): από εκεί ξεκινά ένα ανηφορικό μονοπάτι μήκους 13,4 χμ με πολύ καλή σήμανση, το οποίο ακολουθήσαμε για να φτάσουμε στο Οροπέδιο των Μουσών και στο καταφύγιο «Γιώσος Αποστολίδης» που ήταν ο τελικός μας προορισμός.

Το πρώτο σκέλος της διαδρομής μέχρι την Πετρόστρουγκα και το καινούριο καταφύγιο που υπάρχει στο σημείο (1.950 μ.) περιλάμβανε πεζοπορία σε πανέμορφο δάσος κατακλυσμένο με οξιές, οι οποίες μας προστάτευσαν καθώς δεν άφηναν πολλές ηλιαχτίδες να φτάνουν στο έδαφος και να μας ζεστάνουν ακόμα περισσότερο. Κάποια ξέφωτα με απίστευτη θέα, είτε προς την πλευρά της Κατερίνης είτε προς το φαράγγι του Ενιπέα, ήταν ό,τι πρέπει για ένα σύντομο διάλειμμα. Δεν αποφύγαμε και την προσπέραση από έναν αγωγιάτη, ο οποίος οδηγούσε ένα καραβάνι από τρία άλογα και τρία μουλάρια υπερφορτωμένα με προμήθειες για τα καταφύγια του Ολύμπου - κάπως έτσι, άλλωστε, χτίστηκαν αυτά τα καταφύγια!   

Στη συνέχεια, τη σκυτάλη για να μας συντροφεύσουν πήραν τεράστια αιωνόβια ρόμπολα, άλλοτε πυκνότερα και άλλοτε αραιότερα. Σε μια πλαγιά μάς περίμενε και ένα κοπάδι προβάτων, με τον βοσκό να τα προσέχει εξ αποστάσεως. Πλησιάζοντας τη Σκούρτα (2.476 μ.), το τοπίο αλλάζει απότομα και γίνεται αλπικό: τα δέντρα αντικαθίστανται από χαμηλή θαμνώδη βλάστηση και πέτρες. Παράλληλα, οι κορυφές του βουνού γίνονται ολοένα και πιο ευδιάκριτες, ενώ η ακτογραμμή της Πιερίας φαντάζει ατελείωτη από τόσο ψηλά.

Μπροστά μας φάνηκε ο κοφτερός Λαιμός, ένα από τα εντυπωσιακότερα κομμάτια του μονοπατιού. Πρόκειται για μια στενή ράχη ανάμεσα σε δύο γκρεμούς, που καταλήγει στο «πέρασμα του Γιώσου» (με μεταλλικά στηρίγματα στο βράχο και συρματόσχοινο, που παρακάμπτεται όμως το καλοκαίρι) και έπειτα στο Οροπέδιο των Μουσών (2.600 μ.). Ο ιδρώτας έρρεε ποτάμι και πάγωνε στις πλάτες μας λόγω του κρύου αέρα που φυσούσε, παρόλο που ο ήλιος έκαιγε ακριβώς από πάνω. Αλλά η κάθε ταλαιπωρία σβηνόταν άμεσα, καθώς το μάτι δεν χόρταινε να παρατηρεί τις απείρου κάλλους τοποθεσίες.

Προχωρώντας στο τελευταίο τμήμα της πορείας μας, το Στεφάνι -ή αλλιώς, ο θρόνος του Δία- υψώθηκε ανυπέρβλητο μπροστά μας. Αφήσαμε στα αριστερά το καταφύγιο «Χρήστος Κάκαλος» (2.650 μ.) και οδηγηθήκαμε στο καταφύγιο «Γιώσος Αποστολίδης» (2.695 μ. ή 2.760 μ. σύμφωνα με την ταμπέλα που υπάρχει εκεί), στο οποίο φάγαμε ένα πιάτο φαΐ και ήπιαμε ένα ποτήρι τσίπουρο, αποσβολωμένοι από το σχεδόν τρομακτικό θέαμα. Το ηλιοβασίλεμα απαράμιλλης ομορφιάς, σεληνιακό τοπίο, υγρό κλίμα και το λιγοστό νερό παγωμένο.

 

Μετά από ένα πολύ πρωινό ξύπνημα, αφού ετοιμάσαμε τις τσάντες μας, περάσαμε κάτω από το Στεφάνι, πήραμε το δρόμο για το Λούκι και οι πιο θαρραλέοι για την αναρρίχηση στον Μύτικα (2.919 μ.). Έπειτα από την επικίνδυνη κατάβαση, αγκαλιές, φιλιά και λίγες τελευταίες λέξεις πριν την επιστροφή προς το Λιτόχωρο: εξαντλημένοι και πιασμένοι, μα χαμογελαστοί και τόσο χαρούμενοι για την ασύλληπτη εμπειρία, ανανεώσαμε το ραντεβού για κάποιο άλλο μονοπάτι που θα μας φέρει του χρόνου να περπατήσουμε στα βήματα των θεών.  

Οι Depeche Mode μάς αποζημίωσαν

Μετά το φιάσκο του 2009, όταν η συναυλία των Depeche Mode είχε ακυρωθεί την τελευταία κυριολεκτικά στιγμή (εξαιτίας προβλήματος υγείας του τραγουδιστή), οι χιλιάδες θαυμαστές του συγκροτήματος συρρεύσαμε -και πάλι- στη Μαλακάσα προσμένοντας μια ανεπανάληπτη εμπειρία. Και όντως μείναμε απολύτως ευχαριστημένοι, έστω και αν έπρεπε να οπλιστούμε με μπόλικη υπομονή μέχρι να εισέλθουμε στο Terra Vibe, την περασμένη Παρασκευή 10 Μαΐου.  

Ο λόγος; Η γνωστή ελληνική ανοργανωσιά. Η έλλειψη plan b. Το αποτέλεσμα; Οι περισσότεροι από τους σχεδόν 35.000 θεατές, που έφτασαν μετά τις 7 το απόγευμα στο συναυλιακό χώρο -καθώς επρόκειτο για εργάσιμη ημέρα-, να δημιουργήσουν τεράστιες ουρές λόγω τεχνικού προβλήματος με το μηχάνημα που «διάβαζε» το barcode των εισιτηρίων. Γιούχα, αποδοκιμασίες σε αρμόδιους και μη, στρίμωγμα για πάνω από μιάμιση ώρα.

Μετά τον απίστευτο συνωστισμό, καταφέραμε να περάσουμε τον έλεγχο μόνο με την απλή επίδειξη του εισιτηρίου(!) λίγο πριν αρχίσει το live. Μεταξύ των θεατών έβλεπε κανείς από νεαρόκοσμο έως και μεσήλικες 50άρηδες που άκουγαν τους Depeche Mode στη νιότη τους, αλλά και μικρά παιδάκια (ναι, είδαμε και πιτσιρίκια κάτω των 5 ετών) που τα έφεραν οι γονείς τους για να μυηθούν στη μαγεία της καλής ηλεκτρονικής μουσικής.

Το θρυλικό πια συγκρότημα ανέβηκε στη σκηνή με αγγλική συνέπεια, περί τις 9.10 το βράδυ, όταν και επικράτησε πανδαιμόνιο από τα χειροκροτήματα και τις ζητωκραυγές. Ο frontman και εορτάζων Ντέιβ Γκάχαν (είχε γενέθλια την προηγούμενη ημέρα), αφού χαιρέτισε το πολυπληθέστατο κοινό στα ελληνικά, καθότι παντρεμένος με Ελληνίδα, ανέλαβε τον πρωταγωνιστικό ρόλο της διασκέδασης και μας απογείωσε. Επί δυόμιση σχεδόν ώρες ερμήνευσε τραγούδια προερχόμενα από ολόκληρη τη δισκογραφία της μπάντας, δίνοντας έμφαση στο πρόσφατο και αρκετά «σκοτεινό» άλμπουμ με τίτλο «Delta Machine». Τον πλαισίωσε άριστα -όπως πάντα- στην κιθάρα και στα πλήκτρα, ο δημιουργός των ωραιότερων μελωδιών και εμπνευστής των περισσότερων στίχων Μάρτιν Γκορ, ο οποίος τραγούδησε και ορισμένα κομμάτια σε στυλ μπαλάντας (όπως το «Higher Love» και το ανεπανάληπτο «Home»).       

Καθόλη τη διάρκεια της συναυλίας, η ατμόσφαιρα «ηλεκτριζόταν» σταθερά και ανοδικά, με τους θεατές να συμμετέχουν τραγουδώντας και χορεύοντας ακατάπαυστα. Για να φτάσουμε στο ζενίθ της βραδιάς, όταν οι Depeche Mode εκτέλεσαν περίφημα τις δημοφιλέστατες επιτυχίες τους: «Enjoy the Silence» και «Personal Jesus». Πραγματικός χαμός.

Αλλά δεν σταμάτησαν εκεί! Και πώς να σταματήσουν, αφού το πλήθος ήθελε κι άλλο. Έτσι, το ανκόρ ξεπέρασε κάθε προσδοκία αφήνοντάς μας την καλύτερη γεύση για το τέλος: τους βγαλμένους από τα 80s ήχους του «Just can’t get enough» ακολούθησε το ερωτικό «I feel you», ενώ η τελείωση ήρθε με το «Never let me down again» και τον κόσμο να αφήνεται έρμαιο στις διαθέσεις του Γκάχαν και της παρέας του.      

Τέλος καλό, όλα καλά. Η εντυπωσιακή απόδοση των Depeche Mode μας έκανε να ξεχάσουμε το μελανό σημείο της συναυλίας -ήτοι την ταλαιπωρία για την είσοδο- και να φύγουμε όλοι με ένα χαμόγελο ευτυχίας από τη Μαλακάσα και με την προσμονή για την επόμενη επίσκεψη του αγαπημένου βρετανικού συγκροτήματος.

ΥΓ: Το κείμενο είναι καθαρά δημοσιογραφικού περιεχομένου.

Όνειρα θερινής νυκτός

Πολλές σκέψεις με τριγυρίζουν τελευταία. Είναι το καλοκαίρι της περισυλλογής. Οι εποχές της ανεμελιάς πέρασαν ανεπιστρεπτί - δικαίως ή αδίκως, άλλη μεγάλη ιστορία.

Η κρίση αντέχει, βαθαίνει, διαλύει. Έχει ξεπεράσει κάθε προηγούμενο. Και η δυστυχία μας είναι ότι κανείς δεν ξέρει πότε θα (μας) τελειώσει. Άλλοι λένε τώρα ότι το 2013 θα είναι η χειρότερη χρονιά. Τα ίδια έλεγαν και για το '11 και για το '12. Όμως, πόσο δυσκολότερα είμαστε έτοιμοι να ζήσουμε;

Άτομα της ηλικίας μας προλάβαμε -έστω και για λίγο- να βουτήξουμε το δάχτυλο στο μέλι. Και ήταν ωραία! Κάθε καλοκαίρι επιλέγαμε το μέρος, την παρέα και πηγαίναμε διακοπές. Για να τα σπάσουμε, να μπανίσουμε γκομενάκια οι ελεύθεροι, να απολαύσουμε τους καρπούς του έρωτά μας οι αισθηματίες, αλλά και να γνωρίσουμε όλοι μας καινούριους τόπους. Πάρος, Κως, Ίος, Αυστρία, Σαντορίνη, Μυτιλήνη, Σερβία, Σαμοθράκη... Δεν υπήρχε ζήτημα οικονομικό. Λεφτά υπήρχαν. Οι γονείς είχαν την ευχέρεια να μας κάνουν τα περισσότερα χατίρια. Κι εμάς τους νεολαίους, μας άρεσε η καλή ζωή!

Στα χρόνια της κρίσης αρχίσαμε να περιοριζόμαστε. Λιγότερες ημέρες διακοπών, κάπου κοντινά, στο εξοχικό ενός φίλου ή σε κάποιο κάμπινγκ (ναι, δοκιμάσαμε και το ελεύθερο!). Διαπιστώσαμε ότι και μ' αυτά τα λιγότερα μπορούμε να ζήσουμε. Και να περάσουμε καλά. Το ηλιοβασίλεμα είναι το ίδιο για όλους! 

Ωστόσο, εκείνο που είναι το πιο στενάχωρο απ' όλα και τραγικό απότοκο της κρίσης είναι ότι έχουμε βίαια στερηθεί από τη δυνατότητα να ονειρευόμαστε. Να προγραμματίζουμε το μέλλον μας με βάση κάποια σχέδια που έχουμε στο μυαλό μας, αλλά και ορισμένες σταθερές. Η αβεβαιότητα που επικρατεί παντού, για το ποια θα είναι η κατάσταση στον κόσμο, στη χώρα, στην πόλη, στην οικογένειά μας, δεν μας επιτρέπει να οραματιζόμαστε το αύριο. Να ονειρευτούμε τη ζωή παρέα με τον άνθρωπό μας. Να σκεφτούμε πώς θα φανταζόμασταν τον εαυτό μας -όχι σε πέντε ή δέκα έτη αλλά- την επόμενη χρονιά!

Προσωπικά, η φτώχεια δεν με φοβίζει. Και οι παππούδες μας φτωχοί έζησαν σχεδόν όλη τους τη ζωή. Είχαν όμως στόχους και όνειρα, που άλλα τα πραγματοποίησαν, άλλα όχι. Εκείνο που με τρομάζει είναι η αδυναμία οραματισμού του μέλλοντος.

Μέχρι τότε, ας μοιραστούμε αυτές τις αγωνίες μεταξύ μας. Στο κάτω-κάτω, ζούμε πρωτόγνωρες καταστάσεις και αυτό δεν είναι αναγκαία κακό. Με το κορίτσι μας αγκαλιά, τον φίλο μας για παρέα. Ό,τι και όπως αρέσει στον καθένα. Ζωγραφίζοντας καρδιές στην αμμουδιά, μπορούμε να ατενίζουμε πιο αισιόδοξα το μέλλον. Έτσι κι αλλιώς, ζωή για κάποιους είναι όσα δεν προγραμματίσαμε...

Δύστυχη Λιάνα!

Μετά τα χθεσινά αποτελέσματα, ο νους μου πήγε στη Λιάνα Κανέλλη. Πώς να αισθάνεται αυτή η ψυχή; Ακόμα συζητιούνται (και ηχούν) τα σκαμπίλια που της έριξε on air κάποιος ονόματι Κασιδιάρης. Αλλά το χθεσινό "ράπισμα" ήταν ακόμα πιο ηχηρό.

Ένα κομμάτι του ελληνικού λαού -αριθμητικά σαφώς μεγαλύτερο από εκείνο που υποστηρίζει το κόμμα της- επιβράβευσε τέτοιου είδους πρακτικές. Οι 425.000 περίπου συμπολίτες μας που ψήφισαν τη συμμορία της Χρυσής Αυγής στις εκλογές της 17ης Ιουνίου το έπραξαν με πλήρη συνείδηση και για δεύτερη φορά (οι περισσότεροι). Υπερψήφισαν τα ντούκια, τα λεβεντόπαιδα, τους καραφλούς αμόρφωτους, τα φασισταριά -όπως θέλει τους αποκαλεί ο καθένας- για να "πέφτει και καμιά φάπα άμα λάχει". Με την ψήφο τους δήλωσαν ότι βαρέθηκαν τους ντιντήδες φλώρους στυλ Πάκη, τις θρασύτατες τουρκολάγνες στυλ Δούρου και πολύ περισσότερο τις εριστικές αναιδέστατες στυλ Λιάνας.

Πώς νιώθεις τώρα, Λιάνα; Το κόμμα σου καταποντίστηκε, διότι ο λαός στον οποίο τόσο πολύ ομνύετε και βασίζεστε, σας γύρισε την πλάτη του. Όσο ξύλο και να έπεσε προεκλογικά, όσους μόλωπες και να είδαμε ζωντανά στις τηλεοράσεις μας, ο λαουτζίκος έχει πλέον άλλη γνώμη. Δεν μασάει από κάτι τέτοια. Ίσα-ίσα, τα γουστάρει, τα επικροτεί. Και την επόμενη φορά, Λιάνα, που θα πας το καρβέλι και το γάλα στη Βουλή, που θα καπνίσεις ανερυθρίαστα μπροστά στους τηλεοπτικούς φακούς, που θα βγεις στην αμερικάνικη τηλεόραση και θα μιλήσεις με παροιμιώδη τσαμπουκά ("oh dear"), που θα αντιμιλήσεις σε κάποιο πάνελ και θα προκαλέσεις με τη στάση σου τους συνομιλητές σου ως έχουσα το αλάθητο του Πάπα, που θα σηκώσεις με τα συντρόφια πανό στην Ακρόπολη, ας γνωρίζεις ότι ο λαός τα βαρέθηκε αυτά. Και ένα τμήμα του, ακόμα πιο ριζοσπαστικό και ακραίο, θα είναι εκεί για να σου το θυμίσει.

Δύστυχη Λιάνα, τι σου έμελλε να πάθεις; Με τα λόγια σου, τις πράξεις σου, τα έργα σου, εσύ κι οι όμοιοί σου κάνατε το χατζιδάκειο "θηρίο" να αγριέψει. Το θηρίο της βίας. Οι σύντροφοί σου κι εσύ δεν είστε αυτοί που υποστηρίζετε ότι οι νόμοι καταργούνται στους δρόμους; Δεν είστε εκείνοι που ευαγγελίζεστε τη "βία στη βία της εξουσίας"; Και τώρα που μας εξοικειώσατε με την όψη του θηρίου, ψάχνετε παρηγοριά. Αλλά τώρα είναι μάλλον αργά. Έχουμε συνηθίσει στη βία και δεν αντιδρούμε πια.

Συντρόφισσα Λιάνα, δυστυχώς χάσαμε! Και όπως είπε ένας Ρωμαίος κάποτε, "ουαί τοις ηττημένοις"...

Τελικά, μήπως δεν είναι τόσο "σοφός ο λαός";

Μετά τα αποτελέσματα των εκλογών της 6ης Μαΐου, ήρθα αντιμέτωπος με κάποια συμπεράσματα για το ποιόν του ελληνικού λαού. Λογικά θα ρωτήσει κάποιος "καλά, τις εκλογές περίμενες για να καταλάβεις τι σόι ράτσα είμαστε;". Όχι, θα απαντούσα, αλλά πίστευα ότι μπροστά στην κάλπη ίσως κάτι άλλαζε. Μάταια όμως...

Στο δίλημμα που έθεσε σωστά ο Στέλιος Ράμφος πριν τις εκλογές, ότι καλούμαστε να επιλέξουμε ανάμεσα σε Ευρώπη ή Αφρική, ο κυρίαρχος ελληνικός λαός αποφάσισε. Και η απόφασή του είναι "Αφρική". Μόνο έτσι εξηγούνται τα υψηλά ποσοστά που πήραν ακραίες -μα πάντως ξεκάθαρες στις ιδέες τους- παρατάξεις, οι οποίες ευαγγελίζονται την έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ευρώ, όπως το ΚΚΕ και η Χρυσή Αυγή.

Ακόμα πιο απογοητευτικά και δυνάμει επικίνδυνα είναι τα τεράστια ποσοστά τα οποία έλαβαν ψηφοθηρικά και λαϊκίστικα μορφώματα με θολές και ανέφικτες απόψεις, όπως ο ΣΥΡΙΖΑ και οι Ανεξάρτητοι Έλληνες, που ναι μεν θέλουν τη χώρα στην Ευρώπη αλλά με μια δίκη τους ουτοπική θεώρηση των πράγματων. Και αυτό είναι το πιο ανησυχητικό: ότι ο κόσμος ψήφισε αυτούς τους ψηφοσυλλέκτες, που ακολούθησαν τον εύκολο δρόμο, του πούλησαν φρούδες ελπίδες, κανάκεψαν τα αυτιά του λαού και του είπαν αυτά που θέλει ν' ακούσει.

Όλοι λένε "σεβόμαστε το εκλογικό αποτέλεσμα, ο λαός μίλησε, έστειλε το μήνυμά του, μπλα, μπλα, μπλα...". Προσωπικά, αμφισβητώ πλήρως αυτή τη "σοφία" του ελληνικού λαού! 

Και για όσους βιαστούν να με αποκαλέσουν αντιδημοκράτη, σπεύδω να επισημάνω τα εξής: ο "σοφός" ελληνικός λαός δεν ήταν αυτός που πείστηκε με τα προεκλογικά ψεύδη του ΓΑΠ ("λεφτά υπάρχουν") και του έδωσε τεράστια αυτοδυναμία; Δεν είναι αυτός που ξαναεπέλεξε στις 6 Μάη για αντιπροσώπους του άτομα κενά περιεχόμενου όπως τον Γιακουμάτο, τον Πολύδωρα, τη Ράπτη; Ντιντήδες όπως τον Άρη, τον Κούλη Μητσοτάκη, τον Χατζηδάκη; Νεοταξίτες όπως τον Δένδια, τον Βαρβιτσιώτη, τον Ψυχάρη; Αποτυχημένους όπως τον Λοβέρδο, τον Πάκη, τον Μπασιάκο; Πουθενάδες όπως τον Αβραμόπουλο, τον Ορφανό, και τόσους άλλους;

Επίσης, επειδή μ' αρέσει ν' ασχολούμαι με την πολιτική ιστορία, υπενθυμίζω και το ακόλουθο: στις εκλογές του 1920 ο "σοφός" ελληνικός λαός δεν ήταν αυτός που ούτε καν εξέλεξε βουλευτή τον Ελευθέριο Βενιζέλο, οραματιστή και δημιουργό στην πράξη της Μεγάλης Ιδέας, της Ελλάδας των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών; Εκείνη η τραγική επιλογή των ψηφοφόρων δεν ήταν αυτή που οδήγησε τη χώρα στον μεγαλύτερο όλεθρο της ιστορίας της, τη μικρασιατική καταστροφή;

Τώρα, είμαστε έτοιμοι και πάλι για νέα συγκρουσιακά γεγονότα... σπέρνοντας ανέμους. Η άνοδος του αυταρχισμού και η κυριαρχία του λαϊκισμού, όπως ανέφερε ο Νίκος Δήμου, (μού) προκαλούν τρομερό προβληματισμό και ανησυχία. Με το αποτέλεσμα της κάλπης που έβγαλε αυτό το "τέρας", αποφασίσαμε να τζογάρουμε την ιστορική παρουσία της Ελλάδας στην Ευρώπη. Να παίξουμε κορώνα-γραμμάτα το μέλλον της πατρίδας στον ευρωπαϊκό χάρτη. Να ρίξουμε μια ζαριά και ό,τι μας κάτσει. 

Εγώ, λοιπόν, δεν είμαι πρόθυμος να συμμετάσχω στο πάρτι του κάθε "Καμμένου" Τσίπρα. Οι ιαχές των χρυσαυγιτών μού είναι αδιάφορες, όσο και ο παλιομοδίτικος λόγος των κομμουνιστών. Πιστεύω στο δόγμα "ανήκομεν εις την δύσιν". Γιατί Ευρώπη χωρίς την Ελλάδα δεν στέκει! Και Ελλάδα εκτός της Ένωσης δεν νοείται! Ας το καταλάβουμε όλοι, πριν... θερίσουμε θύελλες. 

Ξεχασμένη πατρίδα

Καθημερινά, όπως κάνουν οι περισσότεροι άνθρωποι, ακολουθώ την ίδια διαδρομή για να πάω στη δουλειά μου. Τις προάλλες έβλεπα ένα ντοκιμαντέρ για την ιστορία της Θεσσαλονίκης -ενόψει των εκατόχρονων γενεθλίων της απελευθέρωσής της, και όχι ενσωμάτωσης-, που έκανε μνεία στα σημαντικότερα γεγονότα τα οποία σημάδεψαν τη ζωή της πόλης.

Ανάμεσα σε αυτά, αναφέρθηκε φυσικά και η δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη το 1963. Το συγκεκριμένο φονικό έλαβε χώρα στη διασταύρωση των οδών Βενιζέλου και Ερμού, ένα σημείο το οποίο διασχίζω κάθε μέρα, όπως και χιλιάδες άλλοι άνθρωποι. Στο σημείο έχει στηθεί ένα αδιάφορο μνημείο προς τιμήν του νεκρού (θέλω να πιστεύω). Αλήθεια, πόσοι από εμάς, τους σύγχρονους ανθρώπους, γνωρίζουμε την ιστορία -όχι τη μακρινή αλλά την πιο πρόσφατη του 20ού αιώνα- του τόπου που ζούμε; Και πόσοι, έστω για μια φορά, σταματήσαμε και αναλογιστήκαμε: "Σ' αυτό το μέρος, χτυπήθηκε από παρακρατικούς ο Λαμπράκης και το αίμα του γέμισε το οδόστρωμα. Σ' αυτό το μέρος, ένας άνθρωπος θυσιάστηκε μαχόμενος για την ειρήνη."; Πόσοι έχουμε δει το Ζ;

Δεν γνωρίζω αν είναι έμφυτη νοοτροπία του νεοέλληνα να βάζει τους σκελετούς στα ντουλάπια και να κρύβει την ιστορία κάτω από το χαλί, αλλά πολύ το φοβάμαι. Όπως τρέμω και την ώρα που θ' ανοίξουμε ξανά τα ντουλάπια και οι σκελετοί θα πέσουν να μας πλακώσουν. 

ΥΓ1: Κάποιοι αποκαλούσαν κάποτε τα εδάφη της Μ. Ασίας και του Πόντου που χάσαμε με τη μικρασιατική καταστροφή "αλησμόνητες πατρίδες". Στα χρόνια μας όχι μόνο ξεχάσαμε οι περισσότεροι αυτές τις πατρίδες, αλλά στο όνομα μιας δήθεν ελληνοτουρκικής φιλίας μετονομάσαμε τη γενοκτονία των Ελλήνων σε "συνωστισμό". Μα τι λέω τώρα; Εδώ, αρχίσαμε και ξεχνάμε την ιστορία της τωρινής (sic) μας πατρίδας!

ΥΓ2: Πριν αρκετό καιρό, κατά έξι χρόνια νεότερος και πιο πορωμένος αναρωτιόμουν πόσοι θυμούνται τους τρεις νεκρούς ήρωές μας που έπεσαν στα Ίμια. Σήμερα, δυστυχώς, υποθέτω ότι είναι πολύ λιγότεροι...

Οι απαγορευμένες τροφές

Συχνά, σε συζητήσεις που έχω κάνει με άτομα της ηλικίας μου, αναρωτιόμαστε γιατί ξαφνικά κόψαμε κάποιες παλιές καλές(;) διατροφικές μας συνήθειες. Γιατί σταματήσαμε-μαχαίρι να τρώμε ορισμένες τροφές, που -όταν ήμασταν μικρότεροι- μας άρεζαν και τις καταβροχθίζαμε με την κάθε ευκαιρία!

Σε άλλους προέκυψε διότι η θεία που τους έφερνε τις καραμέλες σε στυλ κόκα-κόλα (τις "κοκακολίτσες") μετακόμισε οριστικά στο χωριό. Σε άλλους διότι η μάνα τους σταμάτησε να παίρνει διάφορα περίεργα, μα νόστιμα, τρόφιμα από το σούπερ μάρκετ, με την επίφαση της νόσου των τρελών αγελάδων ή του ιού κοξάκι! Εγώ σίγουρα ανήκω στη δεύτερη κατηγορία. 

Θαρρείς πως μερικές νοστιμιές που ως πιτσιρικάδες -μαζί με τον αδερφό μου- λατρεύαμε, κόπηκαν μονομιάς από το σπίτι άνευ σοβαρού λόγου και αιτίας. Όπως, για παράδειγμα, οι ψαροκροκέτες fish sticks Captain Iglo ("φίστιξ" στην τότε γλώσσα μας), οι οποίες βρίσκονταν συχνά-πυκνά στο ψυγείο μας. Ή το ζαχαρούχο γάλα της ΝΟΥΝΟΥ, που άρεσε πολύ στον bro, αλλά εγώ δεν το δοκίμασα ποτέ! Τι να πρωτοθυμηθώ; Tην αλοιφή Philadelphia και το ζαμπόν Zwan: έπρεπε να περάσουν δεκαπέντε και βάλε χρόνια, για να τα γευτώ ξανά, στο στρατό! Αλλά και τα τυράκια La vache qui rit, τα ξεχάσαμε μια ωραία πρωία. Τα θυμήθηκα πριν από λίγα χρόνια, όταν άρχισα να δίνω αίμα και μου έδωσε ένα τριγωνάκι μαζί με κράκερς η καλή νοσοκόμα! Ή τα σοκολοτάκια Noisetta, που υπήρχαν πάντα στο σπίτι της γιαγιάς, και ποτέ δεν μπορούσες να φας μόνο ένα.

Και ο κατάλογος δεν τελειώνει...

Δεν ξέρω κατά πόσο έχουμε την τάση να εξιδανικεύουμε τα παιδικά μας χρόνια και συνεπώς, το ίδιο να συμβαίνει και για τις τότε αγαπημένες μας λιχουδιές. Ή μήπως επαληθεύεται και στην περίπτωση αυτή, το επιχείρημα της αποθέωσης του "απαγορευμένου καρπού". Λογικά ισχύουν και τα δύο. Όμως, πιστεύω ότι συμβαίνει κι ένα τρίτο: αυτά τα αναθεματισμένα, όσο κακό στην υγεία μπορούν(;) να προξενήσουν, άλλο τόσο νόστιμα είναι!

Το θέμα είναι τι διάβασε;

Σάλο προκάλεσαν οι δηλώσεις του νυν υπουργού Ανάπτυξης κ. Μιχάλη Χρυσοχοϊδη, ότι δεν διάβασε το μνημόνιο επειδή είχε άλλες υποχρεώσεις. Αξίζει όμως να μάθουμε όχι τι δεν διάβασε ο Χρυσοχοϊδης (αυτό το ομολόγησε ο ίδιος), αλλά πότε και τι διάβασε! Διάβασε για τις πανελλήνιες; Για το πανεπιστήμιο; Κανένα εξωσχολικό βιβλίο; Ευκαιρία είναι να μας ενημερώσει τώρα που έχει πάθει "ειλικρίνεια"...

ΥΓ: Το μόνο που σίγουρα διάβαζε -μαζί με τους ομοίους του που μας έφεραν ως εδώ- ήταν οι λόγοι του Ανδρέα τη δεκαετία του '80.

Περί λογοτεχνών

Χθες στα πλαίσια του μεταπτυχιακού μαθήματος πολιτικής ιστορίας, ο καθηγητής μάς διάβασε αποσπάσματα από διάφορα λογοτεχνικά έργα (Ταχτσή, Τσίρκα, Κουμανταρέα), μέσα από τα οποία διαφαινόταν ολόκληρη η ιστορική πραγματικότητα αλλοτινών εποχών. Στο τέλος έγινε αναφορά σε έναν από τους διαλόγους που είχαν δύο μεγάλοι Έλληνες λογοτέχνες το Νοέμβριο του 1966, στην γκρίζα εκείνη περίοδο λίγο πριν την επταετή δικτατορία. Πρόκειται για επιστολές που αντάλλασσαν ο Σεφέρης και ο Θεοτοκάς, μέσω των οποίων ήταν προφανής ο προβληματισμός τους για τις δυσκολίες που έρχονταν και το φόβο του πραξικοπήματος που ήδη ενυπήρχε.

Κάνοντας μια γρήγορη αντιστοίχιση με την εποχή που ζούμε τώρα, κατάλαβα ότι τα πράγματα είναι απογοητευτικά. Και παρόλο που η υπάρχουσα κρίση βρίσκεται στο απόγείο της, αναρωτήθηκα ποιοι τωρινοί Έλληνες λογοτέχνες θα μνημονεύονται σε ανάλογη περίσταση σε 50 χρόνια από σήμερα - όπως μνημονεύουμε εμείς την αλληλογραφία Σεφέρη και Θεοτοκά; Ποιοι, από εκείνους που θέλουν να (αυτο)αποκαλούνται και ως "πνευματικοί άνθρωποι", εκφράζουν την αγανάκτησή τους και τις σκέψεις τους είτε συνδιαλεγόμενοι είτε απευθυνόμενοι στο ευρύ κοινό; Ο Πέτρος Τατσόπουλος, η Σώτη Τριανταφύλλου ή ο Χρήστος Χωμενίδης; Τρομάζω και μόνο στην ιδέα... 

ΥΓ: Η αναφερόμενη ανταλλαγή επιστολών Σεφέρη και Θεοτοκά έχει εκδοθεί στο βιβλίο "Αλληλογραφία 1930-1966", εκδ. Ερμής. 

Κι άλλη ορκωμοσία

Σήμερα ορκίστηκα για μια ακόμη φορά. Αλλά η τωρινή ορκωμοσία ήταν κάπως διαφορετική από τις προηγούμενες, τις οποίες είχα περιγράψει παλιότερα.

Τούτη τη φορά, η ορκωμοσία δεν είχε ούτε τη δηθενιά και την υποκρισία της τελετής αποφοίτησης με την παρουσία αλαλαζόντων συγγενών και φίλων, ούτε το κύρος, τις φωνές και την πειθαρχία της στρατιωτικής. Αντίθετα, έλαβε χώρα σε μια κατάμεστη αίθουσα δικαστηρίου (όπου εκδικάζονταν αυτόφωρα εγκλήματα) ενώπιον βαριεστημένων οργάνων της τάξης, αγχωμένων δικηγόρων, αλλοδαπών μικροαπατεώνων, εντρόμων αφροαμερικανών με χειροπέδες, αργοπορημένων αλλά ευγενικών δικαστών.

Όταν ανέβηκε η πλήρως γυναικοκρατούμενη σύνθεση στην έδρα, ζήτησα από την πρόεδρο να ορκιστώ και εκείνη παίρνοντας την άδεια της εισαγγελέως μού υπαγόρεψε τον θρησκευτικό όρκο, τον οποίο επανέλαβα, αφού πρώτα είχαν σηκωθεί όλοι όρθιοι: "Ορκίζομαι να φυλάττω πίστη στην πατρίδα, υπακοή στο Σύνταγμα και τους νόμους του κράτους και να εκπληρώνω τίμια και ευσυνείδητα τα καθήκοντά μου". Κάπου εκεί, και καθώς το προεδρείο μού ευχήθηκε καλή σταδιοδρομία, η σεμνή τελετή έλαβε τέλος. Τόσο απλά.

Αλήθεια, πόσες φορές πρέπει να ορκιστώ ακόμα στη ζωή μου; Και πάνω-κάτω τα ίδια πράγματα;! Ότι δηλαδή θα είμαι καλός, τίμιος και ευσυνείδητος πατριώτης, επαγγελματίας και επιστήμονας; Τελικά, τείνω να καταλήξω πως ηθικό ον γεννιέσαι και δεν γίνεσαι - ούτε βέβαια μετά την (τρίτη) ορκωμοσία! 

Ορκίστηκε η κόρη του μπαμπά

Τα νέα κυκλοφόρησαν πολύ γρήγορα την περασμένη Παρασκευή. Εκείνη την ημέρα γινόταν η καθιερωμένη ορκωμοσία των πτυχιούχων Νομικής του Αριστοτελείου στην αίθουσα τελετών του πανεπιστημίου. Δεν ήταν όμως μια ορκωμοσία σαν τις άλλες, διότι ορκιζόταν η κόρη του μπαμπά της. Η οικογένειά της ήταν εκεί με προεξάρχοντα τον πατέρα της Βαγγέλη Βενιζέλο, ο οποίος με τη συνοδεία της προσωπικής του (οπλισμένης;) φρουράς θέλησε να καμαρώσει το σπλάχνο του, όπως ο κάθε περήφανος πατέρας στην ορκωμοσία του παιδιού του. Την ευκαιρία δεν θα μπορούσαν να μην αδράξουν οι παρούσες αυτοαποκαλούμενες αριστερές και λοιπές δημοκρατικές δυνάμεις, που γιούχαραν τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και τον αποκάλεσαν -μεταξύ άλλων- νεκροθάφτη, με αποτέλεσμα να διακοπεί για λίγο η τελετή μέχρι να ηρεμήσουν τα πνεύματα και στο τέλος σχεδόν να φυγαδευτεί ο πατέρας και η κουστωδία του.

Αμέσως, οι συζητήσεις για το γεγονός άναψαν: άλλοι υποστήριζαν ότι "ήταν μια προσωπική, οικογενειακή στιγμή και δεν χρειαζόταν να γίνουν όσα έγιναν", ενώ οι αντίθετοι επαινούσαν τα παλικάρια που "δεν μάσησαν και τα έχωσαν στο Βενιζέλο". (Σχετικά με το εν λόγω πρόσωπο, ερωτήματα για την ιστορία του ονόματός του είχα διατυπώσει εδώ, όπου στη συνέχεια επακολούθησαν κάποια ενδιαφέροντα σχόλια). Νομίζω πως για το συγκεκριμένο γεγονός είναι άλλο το συμπέρασμα στο οποίο πρέπει να καταλήξει κανείς.

Πρώτον, η ορκωμοσία είναι κατεξοχήν δημόσια τελετή, καθώς παρίστανται συγγενείς και φίλοι των πτυχιούχων, οι οποίοι δημόσια και μπροστά στο κοινό και στους καθηγητές τους δίνουν όρκο και λαμβάνουν τα πτυχία τους. Άρα δεν πρόκειται για αυστηρά προσωπική και οικογενειακή στιγμή. Το ίδιο θα επισήμαινα και για το επίσης δημόσιο συμβάν γιαουρτώματος του πρώην υπουργού Χάρη Καστανίδη στον κινηματογράφο Ολύμπιον, όπου βρέθηκε μαζί με τη γυναίκα του για να δει μια ταινία - ιδιωτική στιγμή θα συνιστούσε αν έβλεπαν μια ταινία στο σπίτι τους, για παράδειγμα. Επομένως, τα επιχειρήματα περί ιδιωτικότητας είναι εν προκειμένω άστοχα. 

Εξάλλου, τα δημόσια πρόσωπα πρέπει να είναι ιδίως ανεκτικά σε τέτοιου είδους "επιθέσεις". Δεν είναι άλλωστε τυχαίος ο ρόλος του Βενιζέλου και είναι πασίγνωστη η συμμετοχή του τόσο στην προηγούμενη κυβέρνηση όσο και στην τωρινή, όπου έχει διατηρήσει τα σκήπτρα της οικονομικής λεηλασίας του ελληνικού πλούτου. Είναι ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και ο παντοδύναμος υπουργός της οικονομίας που, με τις αποφάσεις του, έχει οδηγήσει μεγάλο τμήμα των συμπολιτών μας στην ανέχεια. Ε, ας υπομείνει κι αυτός σε καμιά γιούχα πού και πού! Λογική η στοχοποίησή του.

Το συμπέρασμα όμως είναι άλλο: ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν μπορούν πια να χαρούν ούτε καν τις απλές οικογενειακές τους στιγμές χαράς. Ούτε στην ορκωμοσία του παιδιού τους μπορούν να πάνε χωρίς αστυνομική προστασία, ούτε στο σινεμά με τη γυναίκα τους ανενόχλητοι για να δουν μια ταινία, ούτε σε μια ταβέρνα για να χαλαρώσουν και να φάνε με τους φίλους τους, ούτε... ούτε... Αυτό είναι το κατάντημά τους. Και το ερώτημα που έρχεται στο μυαλό μου είναι τι άλλο πρέπει να γίνει για να αποχωρήσουν από την πολιτική ζωή του τόπου; Δεν βλέπουν ότι ο κόσμος δεν τους αντέχει άλλο; Το ότι είναι χοντρόπετσοι και ματαιόδοξοι το γνωρίζουμε. Το πόσο δεν είμαστε σε θέση ακόμα να υπολογίσουμε! Ας φύγουν και ας πάνε στο σπιτάκι τους για να ζήσουν όσες ευτυχισμένες ιδιωτικές στιγμές τούς έχουν απομείνει.

Τέλος, όσον αφορά στη δύσμοιρη κόρη του αντιπροέδρου, την οποία δεν γνωρίζω προσωπικά, δυστυχώς θα πρέπει να συνηθίσει το ρόλο αυτό. Καλώς ή κακώς, είμαστε παιδιά των γονιών μας και αν ο πατέρας μας ήταν απατεώνας ή εγκληματίας, η ρετσινιά του περνάει σ' εμάς και δύσκολα φεύγει. Γνωστό, εδώ και αιώνες, το απόφθεγμα περί αμαρτιών γονέων...

Η Αθήνα τα σπάει!

Το περασμένο σαββατοκύριακο ξαναβρέθηκα στην πόλη της Αθήνας μετά από δύο χρόνια και κάτι μήνες. (Είναι η αλήθεια πως από τότε κατέβαινα συχνά-πυκνά αυθημερόν για να παρακολουθήσω αθλητικά δρώμενα - κοινώς για να δω μπάλα!). Τότε είχα μείνει βέβαια για ένα αρκετά μεγάλο διάστημα, οπότε ήμουν σε θέση να γνωρίσω την πρωτεύουσα και από την καλή και από την ανάποδη. Τις εμπειρίες μου μαζί με μια γρήγορη σύγκριση του τρόπου ζωής στην επαρχία, αλλά και στη Θεσσαλονίκη, τις είχα καταγράψει εδώ, και ομολογώ πως δεν θ' άλλαζα κάτι ακόμα και σήμερα. Αυτή τη φορά το ταξίδι ήταν σύντομο και ειδικού σκοπού - ας όψεται η CS! Ωστόσο, ήταν αρκετό ώστε να επιβεβαιώσω κάποια πράγματα.

Πρώτα-πρώτα, η Αθήνα αντανακλά κάτι από αρχαία Ελλάδα! Ναι, ακόμα και σήμερα με την τόση κακοποίηση που έχει υποστεί, η αρχαία κληρονομιά μας παραμένει εκεί πέρα αλώβητη στην ουσία της. Ο Παρθενώνας (και τα όσα συμβολίζει) στέκεται στο... ύψος του για να μας υπενθυμίζει κάθε φορά το πόσο μικροί είμαστε, οι σημερινοί άνθρωποι. Δεν μπόρεσα ν' αντισταθώ στην ιδέα ενός πρωινού καφέ στο Θησείο και μετά μιας ήρεμης βόλτας πέριξ της Ακρόπολης - από το πλακόστρωτο της Αποστόλου Παύλου, στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού (και όχι Ηρώδειο!) με κατάληξη το Μουσείο της Ακρόπολης και τον περίφημο πεζόδρομο της Διονυσίου του Αρεοπαγίτου, την οποία οι περισσότεροι νεοέλληνες γνωρίζουμε εξαιτίας ενός από τις σπιταρόνες του Άκη!

Και δεν είναι μόνο η Αθήνα των κλασσικών χρόνων που ξεχωρίζει. Όπως μου έλεγε παλαιότερα ένας πολύ καλός φίλος, υπάρχει ένα μέρος ανάμεσα σε Θησείο και Μοναστηράκι, όπου κοιτώντας σε τρία διαφορετικά σημεία του ορίζοντα, μπορεί κανείς να συναντήσει αρχιτεκτονήματα από τρεις μεγάλες ιστορικές περιόδους: την αρχαία Ελλάδα, τη ρωμαϊκή εποχή και τέλος, τα βυζαντινά χρόνια. Καθεμιά από αυτές τις εποχές έχει αφήσει ανεξίτηλες τις πινελιές της στην Αθήνα. Αλήθεια, σε ποια άλλη πόλη μπορεί κάποιος να αντικρίσει τόση συμπυκνωμένη ιστορία; 

(Πάντως, είναι γεγονός ότι οι ίδιοι οι Αθηναίοι δεν εκτιμούν τους θησαυρούς που βρίσκονται στα πόδια τους. Αυτό είναι μεν λογικό, μια και θεωρούν δεδομένα τα κάλλη της πόλης τους, αλλά είναι δε λανθασμένη αντίληψη. Δεν χρειάζεται να κινδυνεύσεις να "χάσεις" κάτι, για να αναγνωρίσεις την αξία του. Η ιστορία μας είναι τέτοια που απαιτεί τη δέουσα προσοχή μας κάθε στιγμή, γιατί μπορεί κανείς να μάθει τόσα πράγματα από αυτήν και κυρίως να νιώσει τόσα συναισθήματα, κάνοντας μονάχα μια κυριακάτικη βόλτα γύρω από την Ακρόπολη.)

Όσον αφορά στα πιο πεζά και καθημερινά πράγματα της διασκέδασης -που βέβαια είναι εξίσου σημαντικά για έναν άνθρωπο-, η Αθήνα τα σπάει! Προτίμησα κι αυτή τη φορά ένα μεσημεριανό τσάι στο Γκάζι και στο ανεπιτήδευτα ακομπλεξάριστο Hoxton. Εκεί, όπου τα σκυλιά έχουν θέση στο μαγαζί και συγκεκριμένα στους μεγάλους καναπέδες του, παρέα με τους θαμώνες που διαβάζουν free-press περιοδικά ή και καμιά Ελευθεροτυπία (ειδικά τώρα που περνάει δύσκολους καιρούς). Το βράδυ ο δρόμος μάς έβγαλε από το σπίτι της CS στο φιλόξενο Tiki κοντά στην Ακρόπολη, έπειτα από μια στάση για ιαπωνικό φαγητό στο Σύνταγμα. (Έφαγα σούσι και μπαμπού για πρώτη φορά, αλλά δεν δοκίμασα να φάω ρύζι με ξυλάκια!). Τα κοκτέιλ έδιναν κι έπαιρναν στο μπαράκι, που μου φάνηκε απαγορευτικό μέρος για τους σνομπ και τους δήθεν. Να, εκεί παραδίπλα μας στο πατάρι κι ο Jared Evan, ο οποίος μάλλον έχει ενθουσιαστεί στην Αθήνα -όσο κι εγώ!- και το γλεντάει με την καρδιά του. 

Αυτές είναι κάποιες σκόρπιες σκέψεις, καθώς και οι νέες παραστάσεις-εμπειρίες που είχα στην πρωτεύουσα. Τη φορά αυτή είδα πώς έχουν τα πράγματα εκεί κυρίως από τη θετική τους πλευρά, χωρίς να σημαίνει ότι δεν υφίστανται και τα αρνητικά. Αλλά με τόση μιζέρια και γκρίνια που επικρατεί, σκέφτηκα πως ευκαιρία είναι να κάνουμε πράξη το ρηθέν από τους Monty Pythons "always look on the bright side of life"!

Europa, quo vadis?

Πρόλογος
Πριν από ένα μήνα περίπου, ένα από τα εκατοντάδες άρθρα που δημοσιεύονται σε καθημερινή βάση σε όλα τα ειδησεογραφικά sites του κόσμου, έπεσε στην αντίληψη του γράφοντος (Δ) και αποτέλεσε την αφορμή για τον ενδιαφέροντα διάλογο που ακολουθεί παρακάτω. Ο Βρετανός αρθρογράφος του BBC, με αφορμή το χαράτσι μέσω του λογαριασμού της ΔΕΗ και τη γενικότερη φοροκαταιγίδα των τελευταίων μηνών, χαρακτηρίζει εν ολίγοις τους Έλληνες "αξιολύπητους", διότι καλούνται να ζήσουν χρόνια λιτότητα.

Το συγκεκριμένο άρθρο προώθησα μέσω mail σε κάποιους φίλους -κυρίως σε ανθρώπους που ζουν στο εξωτερικό- για να δω τις αντιδράσεις τους. Την οργή της εξέφρασε αρχικά η φίλη μου travelyourmind (E), που ζει τον τελευταίο χρόνο στην Αγγλία, και (μας) οδήγησε στην ανταλλαγή ορισμένων γόνιμων απόψεων-ερωτημάτων για το όλο μέλλον της Ευρώπης. Όπως συμβαίνει συνήθως στις συζητήσεις, η κουβέντα ξεχείλωσε και κινήθηκε σε διάφορα ζητήματα με επίκεντρο πάντα την Ευρώπη και το μέλλον της.

Διάλογος
Ε: Έχει πολλές πτυχές το άρθρο και συμφωνώ με πολλές από αυτές, αλλά ο τρόπος που εκφράζεται ο αρθρογράφος στην αρχή με εξόργισε πραγματικά! Είναι τρομερά άσχημα αυτά που γράφουν και προσβλητικά. Καμία δημοσιογραφική δεοντολογία.

Προσωπικά, πιστεύω ότι αυτοί που παίρνουν εντολές να γράφουν μ' αυτόν τον τρόπο είναι ακόμα π ιο αξιολύπητοι απ' ό,τι εμείς. Και ειδικά οι Άγγλοι, οι οποίοι ούτε καν ασχολούνται με το s ingle currency, που ξαφνικά τους νοιάζει! Και να μη μιλήσω για "ever closer union", γιατί είναι η χώρα που έβαλε τι ς περισσότερες τρικλοποδιές στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
-----------
Δ: Μα εγώ το βρήκα πολύ σωστό. Sympathetic, όπως λένε και τα αγγλούρια. Η γλώσσα των περισσότερων Άγγλων αρθρογράφων είναι οξεία σε ορισμένα σημεία. Αλλά αυτά που λέει ο τύπος είναι αληθινά. Στο κάτω-κάτω οι Άγγλοι δεν έχουν άμεσα (οικονομικά) ωφέλη από εμάς, όπως π.χ. οι Γερμανοί. Άρα είναι και πιο αντικειμενικοί κρίνοντας αυτά που ζούμε.

Όσο για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση που γράφεις, άσε να δούμε πώς θα καταλήξει σε λίγα χρόνια, γιατί προβλέπω ότι οι Άγγλοι έκαναν μεγάλη μαγκιά που δεν μπήκαν στο ευρώ και δεν πολυσυμμετέχουν στα της Ευρώπης. We 'll see...

-----------

Ε: Έτερον εκάτερον. Το αν έπραξαν σωστά είναι άλλο θέμα, όπως και το αν είναι καλή ή κακή η ευρωπαική ολοκλήρωση. Όμως, οι Άγγλοι που είναι οι πρώτοι που την πολεμουν, γιατί ουσιαστικά δεν την έχουν ανάγκη, δεν μπορούν να κατηγορούν γι' αυτό τους Έλληνες που την έχουν ανάγκη (σύμφωνα έστω με την πολιτική πλειοψηφία). Είναι παράδοξο, και αυτό το στυλάκι δε θάπρεπε να το έχει -κατα τη γνώμη μου- κανένας δημοσογράφος που θάθελε να λέγεται αντικειμενικός. Έλεος πια με τις "κασσάνδρες" και τους καταστροφολόγους.

-----------

Δ: Οπότε δεν νομίζω να την πολεμούν πράγματι, εφόσον δεν την έχουν ανάγκη. Τα τελευταία χρόνια μάλλον αδιάφορους τους βλέπω.

Πάντως, νομίζω ότι θα προλάβουμε να ζήσουμε -ίσως και σύντομα- ή την πλήρη ομοσπονδιοποίηση της Ευρώπης (με ή χωρίς την Ελλάδα μέσα δεν ξέρω) στα πρότυπα των ΗΠΑ ή τη διάσπασή της και την επαναδημιουργία εθνικών κρατών (ή έστω μικρότερων περιφερειών, τα Βαλκάνια μια ένωση, οι χώρες της Βαλτικής μαζί, Γερμανία-Γαλλία-Αυστρία-Ολλανδία-Βέλγιο μαζί(;), ιβηρικές χώρες κ.ο.κ.).

-----------

Ε: Οι Άγγλοι πάντα πολεμούσαν κάθε προσπάθεια για ευρύτερη ενοποίηση. Αυτοί και οι Δανοί είναι οι κατεξοχήν ευρωσκεπτικιστές. Αυτό είναι γεγονός, βλ. και την επιλογή τους να μείνουν εκτός του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων μετά τη Λισσαβώνα που έγινε δεσμευτικός.

Ό,τι λέω δεν σχετίζεται τόσο με τη στάση των Άγγλων. Περισσότερο συμφωνώ μαζί τους σε αυτό το θέμα παρά διαφωνώ. Σίγουρα όμως διαφωνώ με ένα δημοσιογράφο και δη Άγγλο, ο οποίος κράζει την Ελλάδα ως χώρα που στέκεται εμπόδιο σε αυτό που η ίδια του η χώρα έχει την πρωτοκαθεδρία (αλλά ίσως καλά κάνει!). Δηλαδή, 1) είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα; και 2) από πότε τον έπιασε ο "πόνος";

Γι' αυτό που λες για ομοσπονδιοποίηση ή διάσπαση, νομίζω ότι εκεί οδεύουν τα πράγματα και συμφωνώ μαζί σου. Έτσι κι αλλιώς, ο στόχος από το '50 ήταν η ομοσπονδιοποίηση. Αλλά η διάσπαση θα είναι η έκπληξη. Και το πρόβλημα, όσο μπορώ να καταλάβω, είναι το ίδιο το "σύστημα" που θέλει συγκεντρωμένες δυνάμεις, μετοχές, κεφάλαια, τράπεζες (συγχωνευμένες), για να αντιμετωπίζουν τους εξίσου μεγάλους αντιπάλους τους. Γι' αυτό δημιουργήθηκε και η Ε.Ε., για να υπηρετήσει και να βοηθήσει τα μέλη της να αντεπεξέλθουν στο πρόβλημα.

Επειδή αυτό το σύστημα θέλει να γίνεται ένας αγώνας και μάλιστα "race to the bottom", προσωπικά πιστεύω ότι είναι αντιανθρώπινο. Δεν είναι τυχαίο πως τα περισσότερα ψυχοφάρμακα δίνονται στις αναπτυγμένες χώρες που έχουν τρελούς ρυθμούς ζωής.

Αν η Ελλάδα μείνει σ' αυτό το μόρφωμα, τότε θα γίνει μεγαλύτερος δούλος, όπως ήταν κάποτε στην αθηναϊκή συμμαχία τα μικρότερα μέλη.

Εκτός αν αυτή η ομοσπονδιοποίηση γίνει με τους σωστούς όρους και εξαλείφοντας το δημοκρατικό έλλειμμα. Βάζοντας δηλαδή σε όλες τις νομοθετικές διαδικασίες το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ενισχύοντας τις συνταγματικές μας δικλείδες. Είναι απαράδεκτο που δεν έχουμε σαν χώρα συνταγματικό δικαστήριο. Όταν υιοθετήθηκε το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης, στην Ελλάδα κοιμόμασταν όταν πέρασε σαν νόμος του κράτους, ενώ σε χώρες όπως η Γερμανία (εντάξει έχει την πολιτική ισχύ να ασκήσει βέτο), αλλά και η Κύπρος, η Σλοβακία, η Ιρλανδία (που είναι στην ίδια μοίρα μ' εμάς), τα συνταγματικά τους δικαστήρια αμφισβήτησαν τον ευρωπαϊκό κανονισμό και αναγκάστηκαν να τον αλλάξουν. Το ίδιο συνέβη και στην "data retention directive" από την Ιρλανδία.

Εννοώ ότι μάλλον είναι και λίγο εθνικό το πρόβλημα για το πόσο απομακρυσμένοι είμαστε από τους ευρωπαϊκούς νόμους, οι οποίοι περνούν εύκολα χωρίς κανένα challenging στην Ελλάδα.

----------- 
Δ: Συνεχίζοντας τον ωραίο διάλογο, έχω να σημειώσω τα εξής:

α. Η ομοσπονδιοποίηση δυστυχώς δεν θα γίνει με τους σωστούς όρους ούτε πρόκειται να εξαλείψει το δημοκρατικό έλλειμμα στην Ευρώπη. Καλώς ή κακώς, αν ποτέ λάβει χώρα τέτοια εξέλιξη, θα γίνει με τους όρους που θα θέσει η Γερμανία, διότι αυτοί πληρώνουν σε μεγάλο βαθμό τον προϋπολογισμό της Ε.Ε. και έχουν λόγο για τα πράγματα. Οι Γερμανοί κάνουν κουμάντο και το ζήτημα είναι τι θα αποφασίσουν αυτοί να κάνουν: ή να φύγουν οι ίδιοι από το ευρώ -όπως έχει γράψει πολλάκις ο Βαρουφάκης- ή να προχωρήσουν ενωμένοι με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες προς την τελειωτική ολοκλήρωση(!), όπως υποστηρίζει εδώ ο Μαλούχος.

β. Το δημοκρατικό έλλειμμα δεν θα εξαλειφθεί για πολλούς λόγους. Για να προχωρήσει η ομοσπονδιοποίηση χρειάζεται ευρωσύνταγμα, και κατά συνέπεια κατάργηση των εθνικών συνταγμάτων και των συνταγματικών δικαστηρίων. Η πρώτη απόπειρα ευρωσυντάγματος έπεσε στο κενό, διότι διάφοροι λαοί της Ευρώπης αντιστάθηκαν. Επομένως, και να ψηφιζόταν θα ήταν θνησιγενές. Αλλά και το μελλοντικό ευρωκοινοβούλιο δεν μπορεί παρά να μην είναι δημοκρατικό, καθόσον εκεί θα πλειοψηφούν οι μεγάλες χώρες, Γερμανία, Γαλλία κτλ., και άρα οι μικρές θα καταστούν κράτη-παρίες της Ευρώπης.

γ. Το συνταγματικό δικαστήριο όμως δεν είναι πανάκεια. Και πιθανές προσπάθειες ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης μπορεί να "χτυπήσουν" στα διάφορα κρατικά συνταγματικά δικαστήρια. Όπως και τώρα, κάθε οικονομική ενίσχυση στην Ελλάδα πρέπει να εγκρίνεται από το δικαστήριο της Καρλσρούης! Το ίδιο μπορεί να συμβεί και στην περίπτωση ενός νέου ευρωσυντάγματος. Το ότι εμείς δεν έχουμε τέτοιο δικαστήριο και οι ευρωπαϊκοί νόμοι γίνονται ευκολότερα τμήμα της νομοθεσίας μας ίσως δείχνει το πόσο ευρωπαϊστές είμαστε, σε αντίθεση με όσες χώρες έχουν! Σίγουρα είμαστε απομακρυσμένοι, όπως λες, αλλά μάλλον το κάνουμε σκόπιμα, διότι είμαστε αρκετά πεπεισμένοι πως ό,τι νόμος ψηφίζεται από την Ε.Ε. είναι προς τη θετική πλευρά!

Επίλογος

Η συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης συνεχίζεται. Και θα συνεχιστεί μέχρι οι τωρινοί ηγέτες -ή αυτοί που θα τους διαδεχτούν- πάρουν στα σοβαρά την υπόθεση "ευρωπαϊκή ολοκλήρωση". Διαφορετικά, και αν συνεχίσουν να συμπεριφέρονται όπως κάνουν τον τελευταίο καιρό, η Ε.Ε. θα διαλυθεί στα εξ ων συνετέθη.

Ήδη, στην Αγγλία οι ευρωσκεπτικιστές βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος πιέζουν για πιθανή αποχώρηση με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Ο Σαρκοζί και η Μέρκελ αλληλοκατηγορούνται και προσπαθούν να επανεκλεγούν σκυλεύοντας το πτώμα της Ελλάδας. Η Ιταλία του Μπερλοσκούνι παίρνει σειρά πίσω από εμάς. Μήπως θα ήταν πιο σωστός ο τίτλος του άρθρου να είναι "Pity the E.U.";

Πάει κι αυτός

Ένας ακόμη δικτάτορας έπεσε νεκρός στα χέρια των -μέχρι χθες- αντικαθεστωτικών. Οι τελευταίοι, αφού πυροβόλησαν τον ήδη τραυματισμένο Καντάφι, ξεφτίλισαν το άψυχο σώμα του περιφέροντάς το στους δρόμους της πόλης της Σύρτης.

Η Δύση που τόσο καιρό έψαχνε τρόπο να... καθαρίσει τον έως πρότινος σύμμαχό της τα κατάφερε. Το ΝΑΤΟ πανηγυρίζει. Ο ΟΗΕ επιχαίρει(!) εξαγγέλλοντας σε κλίμα ενθουσιασμού τη νέα μέρα που περιμένει τη Λιβύη. Η Χίλαρι χασκογελάει και ψελλίζει κάποια καισαρικά λογοπαίγνια.

Ο Άραβας Συνταγματάρχης είχε την τύχη ενός άλλου δικτάτορα, του Σαντάμ. Εκείνος απαγχονίστηκε μπροστά στα εμβρόντητα μάτια της ανθρωπότητας. Οι παλιότεροι θυμήθηκαν τον Τσαουσέσκου με τη γυναίκα του και τον τραγικό θάνατο που τους επιφύλασσε ο λαός τους.

Εμένα πάλι μου ήρθε στο μυαλό η ομηρική σκηνή με πρωταγωνιστή τον Αχιλλέα, να σέρνει το νεκρό σώμα του Έκτορα μετά τη μεταξύ τους μάχη. Γεγονός που δείχνει ότι η εκδίκηση και η διαπόμπευση των εχθρών -ακόμα και των νεκρών- αποτελεί χαρακτηριστικό του ανθρώπου, "εγγεγραμμένο" στο dna του. Λίγο έχουμε εξελιχθεί σε αυτό το κομμάτι. Κάτι τέτοιο δεν δείχνει και ο εξευτελισμός του Καντάφι εν έτει 2011;

Σκουπιδαριό

Η κατάσταση στους δρόμους της Θεσσαλονίκης είναι πια ανυπόφορη. Όπου και να πας, στο γραφείο, στο σπίτι, στο μανάβικο, στο σούπερ μάρκετ, παντού, θα πρέπει να έρθεις αντιμέτωπος με ένα σωρό σκουπίδια, που ξεχειλίζουν από τους κάδους απορριμμάτων. Η μπόχα και η δυσωδία σε όλο της το μεγαλείο.

Οι Ελληνάρες συνεχίζουν να πετάνε τα σκουπίδια τους στους κάδους, ή δίπλα από αυτούς, γεμίζοντας τα πεζοδρόμια και τους δρόμους με τα αποφάγια και άχρηστα αντικείμενά τους. Μπορείς να τους κατηγορήσει κανείς όμως μετά τα όσα υφίστανται; Υπάρχουν και κάποιοι ενσυνείδητοι πολίτες, οι οποίοι δεν κατεβάζουν τις σακκούλες με τα σκουπίδια στο δρόμο, μια και γνωρίζουν τα προβλήματα με τις απεργίες, αλλά τα αφήνουν για μέρες στο μπαλκόνι τους. Τα μικρά μπαλκόνια στο κέντρο της πόλης έχουν γίνει χώρος αποκομιδής απορριμμάτων και μαζί με τη φθινοπωρινή βροχούλα, το βρωμερό και απάνθρωπο σκηνικό ολοκληρώνεται.

Η κατάσταση γίνεται χειρότερη, αν αναλογιστεί κανείς ότι στην Ελλάδα του 2011, υπάρχουν άνθρωποι-ρακένδυτοι αλλοδαπής και μη προελέυσεως, οι οποίοι ψάχνουν να βρουν τα προς το ζην ανάμεσα στα σκουπίδια (βλ. και φωτογραφία). Κάθε είδους πεταμένα φαγητά ή ρούχα είναι πολύτιμα για εκείνους που στην προσπάθειά τους να επιβιώσουν ανοίγουν σακκούλες σκουπιδιών, με αποτέλεσμα την περαιτέρω "ανάδυση" μπόχας και δυσωδίας. Ούτε αυτούς είναι δυνατόν να τους κατηγορήσω. 

  

Κατηγορώ όμως αυτούς που έχουν καταντήσει τον -ελληνικό- λαό σ' αυτή την κατάσταση: να χάνει μισθούς και συντάξεις, να αδικείται παράφορα, να νιώθει τη γη να χάνεται κάτω από τα πόδια του, να απεργεί, να κάνει καταλήψεις και να μην ξέρει τι άλλο να κάνει για να αντιδράσει. Αντί παραπάνω πολιτικολογίας, μόνο μια ατάκα: "Τα σκουπίδια σας και δρόμο"!